آيا بدعت اقسام دارد ؟ بعد از آن كه در لابلاى بحث معلوم شد ( جماعت خواندن ) تراويح در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و زمان أبو بكر نبوده و از بدعتهاى خليفه دوم است ، چنانچه خود او نيز تصريح به آن دارد و مىگويد : بدعت خوبى است ! در اينجا پرسشى باقى مىماند كه آيا بدعت اقسام گوناگون دارد و به احكام پنج‌گانه ( واجب و حرام و مستحب و مكروه و مباح ) تقسيم مىشود ، چنان كه از قسطلانى و ابن عابدين نيز نقل شده است . و يا بدعت بر دو نوع است ، بدعت نيكو و بدعت قبيح چنان كه از عينى نقل شده است ، تا بتوان ديدگاه خليفه دوم را توجيه و تبرئه كرد . و يا اينكه بدعت يكسان با گمراهى و جهنم است ، چنان كه در حديث شريف وارد شده و عدهء زيادى نيز مثل شاطبى و ديگران چنين اعتقاد دارند . طرفداران نظر اول 1 - قسطلانى بعد از ذكر قول عمر كه گفته « اين بدعت خوبى است ! » مىگويد : اين ( بدعت ) پنج گونه است : واجب و مستحب و حرام و مكروه و مباح ، و منظور از حديث ( پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم كه مىفرمايد : ) هر بدعتى گمراهى است ، از عموماتى است كه تخصيص زده شده و عمر به آن تمايل يافت و گفت : نعم البدعه ( بدعت خوبى است ) و لفظ ( نعم ) گفتارى است كه همه خوبيها را در بردارد همانطور كه لفظ بئس ( بدعت قبيح ) همه بديها را در خود جمع مىكند ، و قيام شبهاى ماه رمضان بدعت نيست ،